خدمات مشاوره مدیریت، سیستم های مدیریت کیفیت ایزو، مدیریت منابع انسانی،سیستم های بهبود و آموزش

تشریح انواع استراتژی ها - قسمت اول ، استراتژی های یکپارچگی

در فرآیند برنامه ریزی و مدیریت استراتژیک ، پس از انجام مراحل گوناگون ، مانند تهیه بیانیه ماموریت ، تعیین چشم انداز ، تحلیل محیط درونی و ارزیابی محیط بیرونی ، شما بایستی استراتژی های بر آمده از مطالعاتی را که تاکنون انجام داده اید ، تدوین نمایید . مطلبی که پیش روی شماست ، استراتژی هایی را که برای هر سازمانی ، صرفنظر از زمینه ی فعالیت آن ، ممکن است قابل اتنخاب باشد را ارائه می کند و در مورد آن ها توضیحات لازم را در اختیار شما قرار می دهد تا با آگاهی کافی ، نسبت به تعیین ، ارزیابی و انتخاب استراتژی ها اقدام نمایید ، استراتژی هایی که سازمان را کمک می کند تا سر پا بماند ، رشد کند و توسعه یابد . در مطلبی دیگر با عنوان " رهنمودهایی برای اجرای استراتژی ها " عوامل و شرایطی را که باعث می شود یک استراتژی یا مجموعه ای از استراتژی ها برای سازمانی ، از دیگر استراتژی ها ، موثرتر و اثر بخش تر باشد و در نهایت ، سودمند و مفید واقع شود را تشریح کرده ام . این دو مطلب ، به هم پیوسته و مرتبط می باشند و همچنین مطالب دیگری که تحت موضوع کلی مدیریت استراتژیک ، در این جایگاه ، حضور شما مدیران و کارشناسان محترم سازمان های کشور ، تقدیم می گردد.

 استراتژی ها ، در دسته های کلی ذیل ، طبقه بندی می گردند :

1.     استراتژهای یکپارچگی یا ادغام

2.     استراتژهای تمرکز

3.     استراتژهای تنوع

4.     استراتژهای تدافعی

هر کدام از دسته های کلی فوق ، استراتژهای دیگری را شامل می شوند که هر یک را به صورت جداگانه ، توضیح خواهم داد .

1 – استراتژهای یکپارچگی یا ادغام

در دنیای کسب و کار یکی از استراتژی های رایج برای توسعه و رشد شرکت ها ، ادغام با دیگر شرکت ها است. این استراتژی در دنیا آنقدر متدوال و مرسوم است که کمتر صنعت و شرکتی است که می تواند خود را از آن مصون تلقی کند .
تصاحب ، ادغام و ترکیب مفاهیمی هستند که با تفاوت هایی در شکل اجرا ، این استراتژی را شکل می دهند . به عنوان مثال در ادغام ، شخصیت حقوقی شرکت خریدار ، حفظ شده اما شرکت هدف به عنوان یک واحد کسب و کار به فعالیت خود ادامه داده ولی شخصیت حقوقی آن حذف می گردد یا تصاحب ، می تواند خرید سهام یا دارایی ها را شامل شود  .
در یک تقسیم بندی دیگر ، خریداران به خریداران استراتژیک و مالی تقسیم بندی می شوند . خریداران مالی ، شرکت ها را برای سرمایه گذاری مالی و استفاده از فرصت های سرمایه گذاری ، تصاحب می کنند . خریداران استراتژیک ، شرکت هدف را برای توسعه و بقای کسب و کار خود ، به تصاحب در می آورند  .
در یک تقسیم بندی دیگر توسط محققین ، رفتار تصاحب کنندگان به دو دسته تهاجمی و دوستانه تقسیم می شود .

در استراتژی های یکپارچگی ، یک شرکت می کوشد تا توزیع کنندگان ، عوامل و نمایندگی های فروش ، تأمین کنندگان مواد اولیه ، پیمانکاران و یا شرکت های رقیب را ، تحت کنترل و مالکیت خود ، در آورد . استراتژی های یکپارچگی ، خود نیز به سه دسته استراتژی یکپارچگی عمودی به بالا ، استراتژی یکپارچگی عمودی به پائین ، استراتژی یکپارچگی افقی  تقسیم بندی می شود که انواع آن را توضیح خواهم داد .

الف – استراتژی یکپارچگی عمودی به بالا Forward Integration

معنا و مفهوم استراتژی یکپارچگی عمودی به بالا ، این است که شرکت با خریدن و به تملک خود درآوردن شرکت های توزیع ، پخش و فروش ، می کوشد بر مراحل پس از تولید محصول که تحت عنوان کلی توزیع و فروش ، نامیده می شوند ، تسلط پیدا کرده و کنترل خود را بر این قسمت ، افزایش دهد . اگر زنجیره تولید یک محصول یا ارائه خدمات را شامل مراحل

1  - بررسی و تحلیل بازار و نیازهای مشتریان

2  - طراحی محصول / خدمت

3 – تأمین ، تدارکات و خرید

4 – تولید / عملیات / ارائه خدمت

5 – بازاریابی

6 – توزیع

7 – فروش

8 – خدمات پس از فروش

بدانیم ، شرکت یا سازمانی که از استراتزی یکپارچگی عمودی به بالا ، استفاده می کند ، سعی می کند بر دانه های بیشتری از این زنجیره ، تسلط پیدا کرده و توان تأثیر گذاری مستقیم و کنترل مؤثرتری بر مراحل بالاتر و انتهایی زنجیره داشته باشد .

همانطور که در بالا گفتم و دوباره نیز خاطر نشان می کنم ، عواملی که باعث می شود تا یک سازمان ، برخی از این استراتژی ها را به عنوان برنامه های استراتژیک خود در نظر بگیرد ، در مطلب " رهنمودهایی برای استراتژی ها " آمده است . به همین خاطر ، علل انتخاب استراتژی ها را در اینجا ذکر نمی کنم .

هنگامی که شرکتی ، این استراتژی را اتنخاب می کند و به کار می گیرد ، باعث می شود که واسطه ها ، توزیع کنندگان و فروشندگانی که در شبکه توزیع و فروش قرار گرفته اند ، حذف شوند ، گردش موجودی های شرکت ، افزایش یابد ، مدیریت موجودی تسهیل گردد و شرکت بتواند در قیمت گذاری محصولات ، آزادانه تر عمل کند .

تصور کنید یک شرکت تولید کننده مواد غذایی به جای اینکه محصولات تولیدی خود مانند رب گوجه فرنگی را به عمده فروشان بفروشد و آنها نیز با سیستم های انبارداری و توزیع خود ، محصولات را به فروشگاه های بزرگ و یا خرده فروشان عرضه کنند تا توسط  آن ها به دست مصرف کننده نهایی برسد ، خود در استان ها و شهرهای مختلف کشور ، شرکت های عمده فروشی را بخرد و فعالیت های توزیع و فروش را خود به دست گیرد .

طبیعی و منطقی است که شرکت مورد نظر ما با در اختیار داشتن چنین سیستم توزیع و فروش گسترده ای ، مزیت های رقابتی قابل توجهی مانند آنچه در ذیل آمده است ، را کسب خواهد کرد :

  1. سودی راکه تاکنون عمده فروشان کسب می کردند ، نصیب خود شرکت می شود
  2. می تواند از تمام یا یخشی از سود مرحله ی توزیع ، صرفنظر کرده و در ارائه محصول خود با قیمت مناسب تر نسبت به رقبا ، اقدام نماید تا جهت افزایش فروش ، کسب سهم بیشتری از بازار و عقب راندن رقبا عمل نماید
  3. با دراختیار داشتن اطلاعات واقعی ، موثق و به روز از موجودی محصولات خود ، مدیریت موجودی موثرتری را ، اعمال نماید
  4. از پیگیری های زیاد و فرسایشی جهت دریافت مطالبات و یا تأخیر و تعویق در آن ها خلاص می شود
  5. با در دست گرفتن سیستم توزیع ، محصولات خود را نسبت به رقبایی که کنترلی بر سیستم توزیع ندارند ، در شرایط بهتری عرضه کند و مشکلاتی را در راه توزیع محصولات رقبا ، ایجاد کند
  6. با نزدیک تر شدن به بازار مصرف ، مشتری و مصرف کننده نهایی ، بازخوردی دقیق تر و اطلاعاتی ارزشمند از شرایط بازار ، سلائق و خواسته ها و نیازهای مشتریان به دست آورده و در تحلیل بازار و استفاده از اطلاعاتی که از تحقیق در بازار ، به دست آورده ، جهت انجام تغییرات و اجرای اقدامات اصلاحی مناسب در راستای منطبق کردن و نزدیک تر کردن ویژگی ها و خصوصیات محصول خود با آن چه که در بازار مصرف ، مورد نیاز است و خواهان دارد ، فعالیت های سریع تر ، کاراتر و اثربخش تری را طرح ریزی نموده و به عرصه اجرا در آورد .
  7. و بسیاری مزایای دیگر

مشخص است که به دست آوردن مزیت های رقابتی وسوسه کننده و چشمگیر فوق ، نیازمند صرف انرژی ، هزینه و منابع و امکانات زیاد در بستری مساعد و مناسب می باشد . توجه داشته باشید که یک عامل و شرط مهم ، این است که شرکتی که می خواهد دست به اجرای این استراتژی بزند ، دارای بنیه مالی مناسبی باشد ، عامل دیگر ، توان مدیریتی ، تخصصی و کارشناسی بالای شرکت می باشد که بتواند این استراتژی را به خوبی برنامه ریزی کرده و سازمان هایی را که تحت تملک خود در می آورد ، به صورت مناسبی مدیریت نماید .

ب –  استراتژی یکپارچگی عمودی به پایین Backward Integration

تمامی شرکت ها ، جهت تولید محصول ، نیازمند مواد اولیه می باشند تا طی فرآیندهای ساخت و دارای ارزش افزوده ، مواد اولیه و کالاهای ورودی را تبدیل به محصولی نمایند که مشتری بابت خرید و دریافت آن ، بهای مناسبی را بپردازد .

شرکتی که استراتژی بکپارچگی عمودی به پایین را انتخاب می کند و به کار می بندد ، سعی می کند ، شرکت یا شرکت های تأمین کننده مواد اولیه مورد نیاز خود را خریده و تحت مالکیت در آورد . جهت تشریح این استراتژی ، شرکتی را در نظر بگیرید که موتور خودرویی مانند پراید را تولید می کند . این شرکت قطعات متنوع و گوناگون موتور را از تولید کنندگان این قطعات ، خریداری و تأمین می کند ، که اصطلاحا به آن شرکت ها ، قطعه ساز می گوییم . یک شرکت ، بلوک سیلندر پراید را تولید و عرضه می کند و دیگران ، قطعات سرسیلندر ، بوش ، یاتاقان ، میل لنگ ، میل سوپاپ ، شاتون و . . . را . اگر شرکت اصلی تولید کننده مجموعه موتور پراید . یک شرکت تولید کننده بلوک سیلندر پراید را خریداری و تصاحب کند ، استراتژی عمودی به پایین را اجرا کرده است .

در مثالی دیگر ، شرکتی را تصور نمایید که یخچال فریزر ، تولید می کند ، اگر این شرکت ، یک واحد تولید کننده کمپرسور یخچال فریزر را تحت مالکیت خود در آورد ، او نیز استراتژی عمودی به پایین را اجرا نموده است . زنجیره تأمین یک محصول را که در بالا ، ملاحظه نمودید ،  در اجرای این استراتژی ، سازمان ها ، سعی می کنند شرکت هایی را که در مراحل قبل تر از خودشان قرار دارند را خریده و تحت کنترل خود در آورند .

در مورد انتخاب این استراتژی توسط یک شرکت ، عوامل بسیاری تأثیرگذارند و می توان میاحث بسیاری را در مورد این موضوع ، مطرح نمود .

همانطورکه گفتم در اینجا ، انتخاب یا عدم انتخاب یک استراتژی خاص را توصیه نمی کنم و هدف نیز ، ارزش گذاری استراتژی ها ، نمی باشد زیرا فرآیند مدیریت استراتژیک و بالاخص انتخاب استراتژی ها ، با توجه به شرایط و وضعیت سازمان و محیط و بازاری که سازمان در آن قرار دارد ، انجام می شود و نمی توان بطور کلی گفت که این استراتژی ، خوب و موثر و آن یکی ، نامناسب و ناکارآمد است .

اما در مورد استراتژی یکپارچگی عمودی به پایین ، صحبت ، فراوان است . شاید شما نیز با رویکرد عمومی سازمان ها چه در عرصه جهانی و بین المللی و چه درسطح کشور خودمان به برون سپاری ، آشنا باشید . در این دوره زمانی ، صاحبنظران بنام مدیریت ، به هر چه سبکبارتر شدن سازمان ها برای حرکت آن ها به سمت سازمان چابک و انعطاف پذیر ، تأکید فراوان می نمایند تا سازمان ها و شرکت ها بتوانند به سرعت و با کمترین هزینه در قبال بازار و محیطی که شرایط آن و خواسته های مشتریان آن به سرعت در حال تغییر است را هماهنگ سازند .

حتی با در نظر گرفتن اقبال عمومی سازمان ها به برون سپاری نیز نمی توان گفت که استراتژی یکپارچگی عمودی به پایین ، اقدامی مناسب نمی باشد . چه آنکه ممکن است در برخی شرایط که آنها را در مطلب " رهنمودهایی برای اجرای استراتژی ها " آورده ام ، برای سازمانی ، مفید و موثر باشد . نکته دیگر در مورد ارتباط  سازمان با تأمین کنندگان خود و رویکردی که باید در پیش بگیرد آن است که تا همین چندی پیش ، با رواج بیشتر و حتی در زمان فعلی اما کمتر ، سازمان ها ، سعی می کردند با برقراری رابطه با تعداد زیادی تآمین کننده و با ایجاد رقابت بین آنها ، مواد و کالاهای مورد نیاز خود را با پایین ترین قیمت ، تهیه کنند اما گسترش و رواج سیستم های مدیریت کیفیت و توسعه رویکردی که سازمان های ژاپنی و بالاخص ، تویوتا نسبت به تأمین کنندگان خود در پیش گرفته اند ، این مسأله یعنی رابطه با تعداد زیاد تأمین کنندگان ، کمرنگ شده است و شرکت ها در پی آنند که روابط بلند مدت و پایدار با تأمین کنندگان خود برقرار کنند و از این رهگذر مایحتاج خود را با کیفیت بالاتر و تطابق بیشتر با خواسته ها و ویژگی های فنی مورد نظر سازمان ، تهیه نمایند . رابطه ای که بر پایه منافع متقابل تأمین کننده و سازمان بنا شده و یک بازی برد - برد ، برای دو طرف محسوب می گردد . تأمین کننده با اطمینان خاطر بیشتر به جهت اعتماد سازمان مشتری ، تشکیلات ، تجهیزات و نیروی انسانی خود را جهت هر چه بیشتر برآورده کردن خواسته های کیفی ، کمی و قیمتی مشتری ، سازماندهی و مدیریت می نماید ، این رویکرد به عنوان یکی از اصول هشتگانه مدیریت کیفیت ، یکی از مفاهیم اصلی مدیریت کیفیت جامع TQM و یکی از توصیه های اصلی دکتر دمینگ نیز می باشد .

این استراتژی اما در برخی موارد بسیار مناسب و اثر بخش می باشد . مخصوصاٌ در مواقعی که شرکت به عرضه کنندگان مواد اولیه خود ، اعتماد کافی نداشته باشد ، تأمین کنندگان ، قیمت مواد اولیه را بسیار بالا منظور می کنند و یا نمی توانند میزان مورد نیاز مواد اولیه و یا مواد اولیه را با کیفیت مناسب در اختیار شرکت قرار دهند . مشابه آنچه که در مورد شرایط لازم برای دست زدن به اجرای استراتژی یکپارچگی عمودی به بالا گفتیم شرکت بایستی توان مالی و مدیریتی لازم و کافی برای مدیریت سازمان های دیگر ، یعنی شرکت های تأمین کننده ای را که تحت تملک خود در آورده را داشته باشد .

اجرای این استراتژی به صورت مناسب و با در نظرگرفتن عوامل موثر ، منجر به کسب مزیت های رقابتی ذیل برای سازمان می شود :

  1. اطمینان خاطر از تهیه و تأمین  و در دسترس بودن مواد اولیه به لحاظ کمی و کیفی
  2. کسب سود در صنعت و زمینه ای که تاکنون نصیب تأمین کننده می گردید
  3. تسلط بر بازار مواد اولیه و امکان کنترل رقبا
  4. به کارگیری استراتژی رهبری هزینه ، شرکت می تواند از بخشی از سود حاصل از فروش مواد اولیه ، صرفنظر کرده و قیمت محصول نهایی خود را جهت افزایش نفوذ و سهم خود در بازار ، کاهش دهد

پ – استراتژی یکپارچگی افقی Horizontal Integration

این استراتژی به این معنا می باشد که سازمانی،شرکت های رقیب خود را خریده و تحت مالکیت خود در می آورد . یک شرکت تولید کننده مواد غذایی که محصولی مانند ماکارونی ، تولید می کند را تصور کنید که یک کارخانه تولید ماکارونی دیگر را تصاحب می نماید مثلاٌ شرکت تک ماکارون ، شرکت زر ماکارون را خریداری نماید . این استراتژی ، عمدتا در مواقعی توسط یک شرکت اتخاذ می گردد که زمینه ای که در آن فعالیت می نماید ، روبه رشد باشد و آن صنعت ، سود آور بوده و در حال توسعه باشد .

منابع :

1 . مدیریت استراتژیک فرد آر دیوید


مطالب مرتبط :

1 . رهنمودهایی برای اجرای استراتژی های یکپارچگی / ادغام

2 . مدیریت استراتژیک در نقطه صفر - قسمت اول

3 . روش تحلیل عوامل درونی در برنامه ریزی و مدیریت استراتژیک

+ نوشته شده در  سه شنبه سیزدهم اردیبهشت 1390ساعت   توسط حسین عبدی | 
 
صفحه نخست
پروفایل مدیر وبلاگ
پست الکترونیک
آرشیو
عناوین مطالب وبلاگ
درباره وبلاگ

پیوندهای روزانه
شرکت مشاوره مدیریت کاوشگران بهره وری توس
دوره های آموزشی مدیریت و سیستم های مدیریت کیفیت
مشاوره مدیریت
آرشیو پیوندهای روزانه
نوشته های پیشین
مرداد 1392
تیر 1392
اردیبهشت 1392
فروردین 1392
اسفند 1391
بهمن 1391
دی 1391
آذر 1391
آبان 1391
مهر 1391
شهریور 1391
مرداد 1391
تیر 1391
خرداد 1391
اردیبهشت 1391
فروردین 1391
اسفند 1390
بهمن 1390
دی 1390
آذر 1390
آبان 1390
مهر 1390
شهریور 1390
مرداد 1390
تیر 1390
خرداد 1390
اردیبهشت 1390
فروردین 1390
اسفند 1389
بهمن 1389
دی 1389
آرشیو موضوعی
فرآیند مشاوره و ارائه خدمات مشاوره مدیریت
مدیریت استراتژیک و کسب و کار
سیستم های مدیریت کیفیت - ایزو
سیستم مدیریت کیفیت - صنعت خودرو
کاهش هزینه
شاخص های کلیدی عملکرد KPI
ارائه داده ها و نمایش گرافیکی اطلاعات
مدیریت
فرآیند آموزش و ارائه خدمات آموزشی
تعویض تک دقیقه ای قالب SMED
سیستم مدیریت نگهداری و تعمیرات
مدیریت زمان
داستان ها وحکایات مدیریت
مدیریت منابع انسانی HRM
برون سپاری
هزینه کیفیت COQ
یادداشت ها و رویدادها
بهبود و بهره وری
رهبری
حلقه های کیفیت
کار تیمی Team Work
خلاقیت و حل مسئله
پیوندها
برگزاری دوره های آموزشی مدیریت و سیستم های مدیریت کیفیت
مشاوره مدیریت راهبرد
راهكارمديريت
ماهنامه تدبير
وزارت صنايع و معادن
انجمن مديران صنايع خراسان
انجمن مهندسي صنايع ايران
Project Management Institute
انجمن مدیریت استراتژیک ایران
پایگاه جامع اطلاع رسانی مدیران ایران
انجمن مشاوران مدیریت ایران
مدیریت بیمه دانشگاه علامه
موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران
مدیران جوان
روزنامه دنیای اقتصاد
مهندسی صنایع
مرکز ترویج مسئولیت اجتماعی شرکت ها
شرکت مشاوره مدیریت و بازرسی فنی کاوشگران بهره وری توس
 

 RSS

POWERED BY
BLOGFA.COM