مدیریت موفقیت پایدار در یک سازمان با استاندارد بین المللی ISO 9004 : 2009 

قسمت اول

حسین عبدی

h.abdi.ceo@gmail.com

استاندارد مدیریت موفقیت پایدار در یک سازمان ISO 9004 : 2009 ، یک رویکرد سیستم مدیریت همراه با نگرشی استراتژیک ارائه می کند . دراین مطلب نکات کلیدی این سیستم را به صورت گزینشی ، خلاصه و همراه با اندکی شرح و تفسیر آورده شده است تا برای استفاده و کاربرد قدری آسانتر باشد . در اینجا تعاریف و مفاهیم در کنار نکاتی که استاندارد برای اجرا و پیاده سازی ، توصیه می کند درج شده است ، نکاتی که شما را در جهت ایجاد بهبود در سازمان با هدف کسب موفقیت پایدار کمک خواهد کرد . در صورتی که بخواهید دقیقا مطابق استاندارد اقدام نمایید بایستی که به متن استاندارد مراجعه نمایید .

نکته : متن استاندارد با حروف ایتالیک Italic  درج شده و متونی که من بر آن برای شرح و توضیح بندهای استاندارد ، افزوده ام با حروف عادی درج گردیده است .

استاندارد مدیریت موفقیت پایدار در یک سازمان ISO 9004 : 2009

مقدمه

در مقدمه به این نکته اشاره می گردد

 که موفقیت پایدار یک سازمان بر اساس توانمندی سازمان در تأمین نیازها و انتظارهای مشتریان و سایر طرف های ذینفع آن در مدت طولانی و به روشی متعادل و متوازن حاصل می شود .

این بدان معنی است که اگر نیازهای یک یا چند طرف ذینفع سازمان بدون در نظر گرفتن انتظارهای ذینفعان دیگر برآورده شود نمی توان گفت که سازمان به موفقیت رسیده و یا موفقیتی که حاصل شده ، پایدار و طولانی مدت خواهد بود . در نظر بگیرید سازمانی را که سودآوری مناسبی دارد یعنی انتظارهای سهامداران و سرمایه گذاران به خوبی در حال برآورده شدن است اما در این وضعیت به نیازها و انتظارهای که کارمندان و پرسنل سازمان دارند توجه چندانی نمی شود . مطمئنا عدم رضایت پرسنل در طولانی مدت موجبات بروز مسائل و مشکلاتی را پدید خواهدآورد که حتی سودآوری فعلی سازمان را نیز تحت الشعاع خود قرار خواهد داد . پس کلیه برنامه ریزی ها و اقداماتی که درجهت برآوردن انتظارهای طرف های ذینفع صورت می گیرد بایستی متعادل و متوازن باشد .

بند اول  -   دامنه کاربرد

این استاندارد برای هر سازمانی که در پی دستیابی به موفقیت پایدار می باشد می تواند مورد استفاده و کاربرد قرار گیرد و به اندازه ، نوع و گستره ی فعالیت های سازمان ارتباطی ندارد .

بند دوم  -   استانداردهای مرجع

استاندارد های مدیریت کیفیت ، ISO 9001

بند سوم  -  تعاریف و اصطلاحات

3-1-  موفقیت پایدار

حاصل تلاش یک سازمان در دست یابی و برقراری اهداف آن در بلند مدت

3-2-  محیط سازمان

تلفیقی از عوامل خارجی و داخلی که می تواند بر دستیابی به اهداف یک سازمان و نیز نحوه ی تعامل آن سازمان با طرف های ذینفع موثر باشد .

بند چهارم  -  مدیریت موفقیت پایدار در یک سازمان

4-1-   الزامات عمومی

برای دستیابی به موفقیت پایدار شایسته است مدیریت ارشد سازمان از یک رویکرد سیستم مدیریتی که اصول آن در پیوست ب شرح داده شده است ، استفاده نماید .

رویکرد سیستم مدیریتی مد نظر استاندارد شامل هشت اصل مدیریت کیفیت می باشد که به شرح زیر است :

  1. رهبری
  2. مشتری مداری
  3. مشارکت کارکنان
  4. رویکرد سیستمی در مدیریت
  5. بهبود مستمر
  6. روابط بر اساس منافع متقابل با تأمین کنندگان
  7. رویکرد واقع بینانه در تصمیم گیری
  8. رویکرد فرآیندی

شایسته است سازمان ، سیستم مدیریت کیفیت خود را برای دستیابی به موارد زیر مستقر نماید :

استفاده موثر از منابع

تصمیم گیری بر مبنای شواهد واقع بینانه

تمرکز بر اصل رضایت مشتری و نیز نیازها و انتظارهای سایر طرف های ذینفع مرتبط

4-2-  موفقیت پایدار

سازمان با برآورده سازی مستمر نیازها و انتظار های طرف های ذینفع خود به روش موثر و در طول زمان قادر خواهد بود به موفقیتی پایدار، دست یابد .

شایسته است مدیریت ارشد سازمان برای دستیابی به موفقیت پایدار در موارد زیر را مدنظرقرار دهد.

1 – چشم انداز سازمان در برنامه ریزی بلند مدت

2 – پایش مستمر وتحلیل دوره ای محیط سازمان

3 – شناسایی تمام طرف های ذینفع مرتبط ، ارزیابی پیامد بالقوه ی عملکرد هر یک از آنها بر عملکرد سازمان و نیز تعیین نحوه برآورده سازی نیازها و انتظارهای آنها به روش موثر

4 – ارتباط مستمر با طرف های ذینفع و مطلع ساختن آنها از فعالیت ها و برنامه های سازمان

5 – برقراری روابط دو جانبه ی سودمند با تأمین کنندگان ،شریکان و سایر طرف های ذینفع

6 – به کارگیری گسترده ی وسیعی از رویکرد ها و بحث و تمرکز بر آنها به منظور تأمین نیازها و انتظارهای طرف های ذینفع

7 – شناسایی ریسک های کوتاه و بلند مدت سازمان و به کار گیری یک استراتژی جامع برای کاهش پیامد آن ها

8 – پیش بینی منابع مورد نیاز آینده شامل شایستگی مورد نیاز کارکنان

9 – استقرار فرآیند های متناسب برای دستیابی به استراتژی های سازمان واطمینان از آنکه فرآیندهای فوق توانایی واکنش مناسب به شرایط در حال تغییر را دارد

10 – ارزیابی دوره ای انطباق با برنامه ها و روش های اجرایی حاضر و به کار گیری اقدام  های اصلاحی و پیشگیرانه متناسب

11 – اطیمینان از اینکه فرصت های رشد و یادگیری پرسنل و نیز حفظ اعتبار سازمان فراهم شده است.

12- استقرار و برقراری فرآیند هایی برای نوآوری و نیز بهبود مستمر